Skip to content

Codi a chario yn y gwaith

Dysgwch sut i leihau risgiau codi a chario, atal anafiadau cyhyrysgerbydol a chefnogi gweithwyr i aros yn iach ac yn ddiogel yn y gwaith.

Neidio'r tabl cynnwys

Yr hyn y gall cyflogwyr ei wneud

Dylai rheoli risgiau codi a chario fod yn rhan o arfer bob dydd y gweithle, nid dim ond yn weithgarwch hyfforddi. Gall cyflogwyr helpu i leihau’r risg o anaf drwy gynllunio gwaith yn ddiogel, darparu cyfarpar priodol, cefnogi gweithwyr ac adolygu risgiau’n rheolaidd.

Dyma rai camau y gall eich gweithle eu cymryd i gefnogi codi a chario diogel.

Asesu a rheoli risgiau

Ewch ati i gynnal asesiadau risg codi a chario rheolaidd ac adolygu’r rhain pryd bynnag y bydd tasgau, cyfarpar neu amgylcheddau gwaith yn newid.

Lle bo modd, ewch ati i gael gwared ar yr angen i godi a chario yn gyfan gwbl, neu ddod o hyd i ffyrdd mwy diogel o gwblhau’r dasg.

Am ganllawiau ar asesiadau risg codi a chario, ewch i dudalen we codi a chario yn y gwaith gan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch (Saesneg yn unig).

Darparu gwybodaeth, arweiniad a hyfforddiant

Dylai gweithwyr dderbyn gwybodaeth, cyfarwyddyd a hyfforddiant priodol i’w helpu i gyflawni tasgau codi a chario yn ddiogel. Dylent ddeall:

  • Y risgiau sy’n gysylltiedig â gweithgarwch codi a chario
  • Ffyrdd diogel o weithio
  • Sut i ddefnyddio cyfarpar yn gywir
  • Beth i’w wneud os ydynt yn nodi risg, perygl neu bryder

Dylai hyfforddiant fod yn berthnasol i’r tasgau y mae gweithwyr yn eu cyflawni a’i atgyfnerthu trwy oruchwyliaeth briodol, arferion gweithle a hyfforddiant gloywi lle bo angen.

Fodd bynnag, ni ddylid dibynnu ar hyfforddiant fel yr unig ddull o reoli. Dylai cyflogwyr geisio yn gyntaf ddileu tasgau codi a chario peryglus lle bo modd neu gyflwyno atebion yn y gweithle sy’n lleihau’r angen am ymdrech gorfforol.

Ewch i wefan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch am ragor o wybodaeth am hyfforddiant codi a chario (Saesneg yn unig).

Annog cyfathrebu ac adrodd

Yn aml, gweithwyr yw’r cyntaf i nodi problemau gyda thasgau codi a chario.

Ewch ati i greu cyfleoedd i weithwyr:

  • Roi gwybod am bryderon
  • Awgrymu gwelliannau
  • Tynnu sylw at gyfarpar diffygiol
  • Adrodd am ddamweiniau y bu ond y dim iddynt ddigwydd ac anafiadau

Dysgwch ragor am gyfathrebu yn y gweithle.

Gall diwylliant adrodd cadarnhaol helpu i atal anafiadau cyn iddynt ddigwydd.

Darparu cyfarpar addas ac atebion dylunio yn y gweithle

Gall defnyddio cyfarpar addas helpu i leihau gofynion corfforol tasgau codi a chario a lleihau’r risg o anaf.

Wrth ddewis cyfarpar neu atebion yn y gweithle, dylai cyflogwyr ystyried:

  • Y dasg sy’n cael ei chyflawni
  • Y llwyth sy’n cael ei symud
  • Yr amgylchedd gwaith
  • Pa mor aml y caiff y dasg ei chwblhau

Anghenion gweithwyr, gan gynnwys y rhai â chyflyrau iechyd, amhariad neu anableddau

Dylai gweithwyr fod yn rhan o nodi a phrofi atebion lle bo modd, gan y gallant roi cipolwg gwerthfawr ar yr hyn sy’n gweithio’n ymarferol.

Dylid cynnal a chadw, archwilio a chefnogi unrhyw gyfarpar a ddarperir yn rheolaidd gan gyfarwyddyd a hyfforddiant priodol.

Am ragor o wybodaeth, edrychwch ar Ganllawiau yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch ar gymhorthion codi a chario (Saesneg yn unig).

Hyrwyddo iechyd cyhyrysgerbydol da

Dylai atal anafiadau codi a chario fod yn rhan o ddull ehangach o gefnogi iechyd cyhyrysgerbydol yn y gweithle.

Gall cyflogwyr helpu drwy:

  • Annog gweithwyr i roi gwybod am boenau ac anghysur yn gynnar
  • Dylunio gwaith i leihau symudiadau ailadroddus ac ystumiau lletchwith
  • Cefnogi symudiad rheolaidd drwy gydol y diwrnod gwaith
  • Hyrwyddo gweithgarwch corfforol a mentrau lles yn y gweithle
  • Annog gweithwyr i geisio cefnogaeth cyn i broblemau waethygu

Gall ymyrraeth gynnar helpu i atal mân anghysur rhag datblygu’n broblemau cyhyrysgerbydol hirdymor.

Cefnogi gweithwyr ag anafiadau neu gyflyrau cyhyrysgerbydol

Efallai y bydd angen cymorth ychwanegol ar weithwyr sy’n profi poen cefn, straen neu gyflyrau cyhyrysgerbydol eraill i aros yn y gwaith neu ddychwelyd i’r gwaith yn ddiogel.

Gallai cymorth gynnwys:

  • Newidiadau dros dro i ddyletswyddau
  • Addasiadau yn y gweithle
  • Llai o ofynion codi
  • Mynediad at wasanaethau iechyd galwedigaethol
  • Cymorth ffisiotherapi neu adsefydlu
  • Dychweliadau graddol i’r gwaith lle bo’n briodol

Gall cymorth cynnar wella adferiad, lleihau absenoldeb salwch a helpu gweithwyr i aros yn y gwaith.

Dysgwch fwy am iechyd cyhyrysgerbydol yn y gweithle a rheoli absenoldeb salwch.

Hyrwyddo’r defnydd o Wasanaethau Cymorth yn y Gwaith

Mae’r Gwasanaeth Cymorth yn y Gwaith yn darparu cymorth am ddim i bobl gyflogedig a hunangyflogedig sy’n profi cyflyrau iechyd meddwl neu gyhyrysgerbydol.

Mae cymorth cyfrinachol am ddim ar gael i bobl sydd:

  • Yn absennol o’r gwaith oherwydd cyflwr cyhyrysgerbydol neu iechyd meddwl
  • Yn cael trafferth yn y gwaith oherwydd cyflwr cyhyrysgerbydol neu iechyd meddwl ac angen cymorth i aros yn y gwaith

Mae hyfforddiant a chymorth hefyd ar gael i gyflogwyr i helpu i wella lles yn y gweithle a chefnogi iechyd gweithwyr.

Dysgwch fwy am y Gwasanaeth Cymorth yn y Gwaith.

Monitro, adolygu a gwella

Gall risgiau codi a chario newid dros amser wrth i weithleoedd, cyfarpar ac arferion gwaith esblygu.

Dylai cyflogwyr wneud y canlynol:

  • Adolygu asesiadau risg yn rheolaidd
  • Dysgu o ddigwyddiadau a damweiniau y bu ond y dim iddynt ddigwydd
  • Monitro absenoldeb salwch sy’n gysylltiedig â chyflyrau cyhyrysgerbydol
  • Ceisio adborth gan weithwyr
  • Nodi cyfleoedd i wella prosesau gwaith

Mae cefnogi iechyd cyhyrysgerbydol yn arbennig o bwysig mewn gweithlu sy’n heneiddio. Gall arferion codi a chario effeithiol helpu gweithwyr i aros yn iach, yn gynhyrchiol ac yn y gwaith am hirach.

Mae adolygiad rheolaidd yn helpu i sicrhau bod trefniadau codi a chario yn parhau i fod yn effeithiol ac yn parhau i ddiogelu iechyd a lles gweithwyr.

Cefnogi ymgyrchoedd ymwybyddiaeth a dysgu yn y gweithle

Gall ymgyrchoedd ymwybyddiaeth helpu i atgyfnerthu negeseuon allweddol am godi a chario diogel, iechyd cyhyrysgerbydol ac atal anafiadau.

Ystyriwch hyrwyddo ymgyrchoedd iechyd a lles mewnol perthnasol sy’n annog gweithgarwch corfforol, heneiddio’n iach ac iechyd cyhyrysgerbydol.

Mae ymgyrchoedd yn cynnwys:

Dewch o hyd i ymgyrchoedd i’w hyrwyddo drwy gydol y flwyddyn.

Adolygwyd y dudalen hon ddiwethaf: 28th Hydref 2026