Bwlio ac aflonyddu yn y gwaith

Gosodwch ddisgwyliadau clir ar gyfer ymddygiad ac esboniwch sut y gall gweithwyr godi pryderon ynghylch bwlio neu aflonyddu.

Lle bo’n briodol, dylech gynnwys gweithwyr ac undebau llafur cydnabyddedig wrth ddatblygu neu adolygu polisïau.

Ystyriwch ble mae bwlio, aflonyddu neu aflonyddu rhywiol yn fwy tebygol o ddigwydd, gan gynnwys:

• Swyddi lle mae anghydbwysedd pŵer rhwng staff uwch ac iau
• Staff sy’n gweithio ar eu pen eu hunain neu’n ynysig
• Swyddi sy’n ymwneud yn uniongyrchol â chwsmeriaid
• Digwyddiadau cymdeithasol sy’n gysylltiedig â’r gwaith
• Sianeli cyfathrebu ar-lein
• Amgylcheddau gweithio o bell a hybrid

Rhowch fesurau ar waith i leihau risgiau a’u hadolygu’n rheolaidd.

Darllen canllawiau Acas ar atal aflonyddu rhywiol yn y gwaith (Saesneg yn unig).

Dylai fod gan weithwyr fwy nag un ffordd i roi gwybod am fwlio neu aflonyddu. 

Gwnewch yn siŵr bod gweithwyr yn deall: 

• Sut i roi gwybod am bryder 

• Pwy y gallant siarad â nhw 

• Beth fydd yn digwydd nesaf 

• Amserlenni disgwyliedig 

• Sut y bydd cyfrinachedd yn cael ei reoli 

Ni ddylai gweithwyr orfod adrodd  am bryderon drwy reolwr sy’n ymwneud â’r mater yn unig. 

Cymerwch bryderon o ddifrif. 

Gwrandewch yn ofalus, aseswch y risgiau uniongyrchol ac esboniwch y camau nesaf. Dylai cefnogaeth fod ar gael i bawb sy’n gysylltiedig drwy gydol y broses. 

Lle bo modd, cyfeiriwch weithwyr at y canlynol: 

• Gwasanaethau iechyd galwedigaethol 

• Rhaglenni cymorth i weithwyr (EAPs) 

• Gwasanaethau cymorth llesiant 

Dylid uwchgyfeirio pryderon ynghylch trais, ymosodiadau rhywiol, troseddau casineb neu ddiogelu ar unwaith drwy weithdrefnau priodol.

Dylai ymchwiliadau fod yn amserol, yn ddiduedd ac yn gymesur.

Dylai cyflogwyr wneud y canlynol:

• Penodi ymchwilydd hyfforddedig lle bo’n briodol
• Casglu tystiolaeth berthnasol
• Rhoi cyfle i bawb esbonio eu safbwynt
• Cadw cofnodion yn ddiogel
• Rhoi diweddariadau yn ystod y broses
• Dilyn gweithdrefnau cwyno a disgyblu

Ni ddylid ystyried cwyn nad yw’n cael ei chadarnhau yn faleisus neu’n ffug yn awtomatig.

Darllen canllawiau Acas ar ymdrin â chwynion am fwlio a gwahaniaethu (Saesneg yn unig).

Mae gan arweinwyr rôl allweddol wrth osod disgwyliadau a modelu ymddygiad parchus. 

Dylai rheolwyr gael yr hyfforddiant, yr hyder a’r gefnogaeth sydd eu hangen i: 

• Adnabod bwlio ac aflonyddu 

• Herio ymddygiad amhriodol 

• Ymateb yn gyson i bryderon 

• Hyrwyddo urddas a pharch yn y gwaith 

Gwirio nad oes unrhyw weithiwr yn cael ei drin yn annheg ar ôl codi neu gefnogi pryder. 

Monitro tueddiadau mewn cwynion, absenoldeb, trosiant ac adborth gan weithwyr i nodi themâu a meysydd i’w gwella. 

Peidio â dibynnu’n llwyr ar nifer y cwynion ffurfiol fel mesur o ddiwylliant y gwaith. 

Defnyddiwch yr Offeryn Arolwg Cyflogwyr Cymru Iach ar Waith sydd ar gael yn rhad ac am ddim i adolygu eich dull o ymdrin ag iechyd a llesiant gweithwyr. Ar ôl ei gwblhau byddwch yn cael adroddiad wedi’i deilwra yn cynnwys camau nesaf awgrymedig. 

Gall cyflogwyr yng Nghymru hefyd gael mynediad at sesiynau cymorth un i un am ddim gan Gynghorydd yn y gwaith ar ôl cwblhau’r Offeryn Arolwg Cyflogwyr.  

Gall ein Cynghorwyr helpu sefydliadau i gryfhau eu dull cyffredinol o ymdrin ag iechyd, llesiant a diwylliant y gwaith, ond ni allant roi cyngor ar achosion gweithwyr penodol. 

• Canllawiau Acas ar fwlio yn y gwaith (Saesneg yn unig)  

• Canllawiau GOV.UK ar fwlio ac aflonyddu yn y gwaith (Saesneg yn unig)  

• Taflen ffeithiau’r CIPD ar aflonyddu a bwlio yn y gwaith